Renk seçin:


Motor Sporları Nedir? – Nasıl Yapılır?

Motor Sporları Nedir? – Nasıl Yapılır?

Ralli Nedir?

Ralliler, birden fazla normal ve özel etaptan oluşan, pilot ve kopilotun birlikte yarıştığı, belli bir noktadan start alınan, belirli bir noktada sona eren, zamana karşı yapılan hız ve dayanıklılık yarışıdır. Çeşitli grup ve sınıflarda otomobillerle, değişik karakterdeki (toprak, mıcır, asfalt, kar) zeminlerde yapılır. Genel Klasman, özel etap dereceleri toplamına göre oluşturulur. Cezaların da eklenmesinden sonra en düşük zamana sahip olan ekip birinci olur.

Pilot ve kopilot nedir? Görevleri nelerdir?

Pilot yarış otomobilini kullanan sürücüye denir. Hem hızlı, hem de otomobiline hasar vermeden gitmek zorundadır. Yarış öncesi yapılan antrenmanlarda kopilotuna yol notlarını yazdırır. Kopilot ise yazılan bu yol notları, senkronize şekilde önceden okuyarak pilotu yola hazırlar. Kopilot zaman karnesinde belirtilen zamanlarda hakem masasında olmaktan sorumludur. Bu nedenle zaman hesaplarında hata yapmamalıdır. Aynı zamanda normal etaplarda yolu kaybetmemek için yol notunu takip etmelidir.

Özel Etap nedir?

Trafiğe tamamen kapalı bir güzergahta, zamana karşı yapılan hız etabına denir. Özel etap zamanlarının toplamı hesaplandığında yarışın genel klasmanı ortaya çıkar. Özel etapta kask ve emniyet kemeri kullanmak mecburidir. Yarış öncesi, özel etaplarda antrenman yapılabilir. Özel etapta hakemin çık işaretinden önce start alan pilota fodepar cezası olarak ilk sefer 10 saniye, ikinci sefer 1 dk., üçüncü sefer 3 dk. cezası verilir. Tekrarı halinde karar spor komiserinindir.

Normal Etap Nedir?

Özel etaplara gidilirken geçilen transfer etaplarıdır. Trafik kurallarına uyarak, trafik akışı içerisinde, ortalama 60 km/s hıza karşılık gelen sürede özel etaba ulaşmak gerekir. Belirtilen dakika içinde hakem masasına girilir ve zaman karnesi imzalattırılır. Zaman hatası yapıp erken masaya girilirse, “erken cezası” yenir. Genelde 1 dakikaya 1 dakika ceza özel etap zamanına eklenir. Normal etapta belirtilen sürede hakem masasına gelinemezse bu kez geç cezası yenir. Kısa rallilerde 1 dakikaya karşılık 10 saniye ceza yenir.

Rallilere Katılabilir Otomobiller ve Grup/Sınıflar

Kurallar kitabında belirtildiği gibi güvenlik tedbirleri alınmış ve FİA tarafından açıklanan homologasyon listesinde yer alan otomobiller katılabilir. Ralli otomobilleri Grup N (seri imalat) ve Grup A (Turing otomobiller, WRC dahil) olmak üzere 2 ana grupta motor hacimlerine göre sınıflandırılır. Ayrıca Grup A ve Grup N dışında F2 (2 tekerlekten çekişli, 1601-2000 cc, atmosferik motorlu otomobiller) ve F3 (2 tekerlekten çekişli, azami 1600 cc, atmosferik motorlu otomobiller) klasmanlarında en fazla puanı kazanan sürücüler Türkiye Ralli Grup birincisi olur. Sınıf birinciliklerinde ise 8 ayrı klasman bulunmaktadır. Bunlar;

N1: 1400 cc.’ye kadar
N2: 1400-1600 cc. arası
N3: 1600-2000 cc.arası
N4: 2000cc.’den büyük
A5: 1400 cc.’ye kadar
A6: 1400-1600 cc. arası
A7: 1600-2000 cc.arası
A8: 2000cc.’den büyük
Not: Turboşarjlı otomobillerin motor hacmi 1.7 katsayısı ile çarpılır.

Homologasyon ne demektir?

Bir aracın veya ekipmanların üretim standartlarının resmi olarak belgelenmesidir. Homologasyon işlemleri FIA tarafından belirli bir harç karşılığı yapılır. Yarış otomobillerinin homologasyonunun geçerliliği imalatın bitiş tarihinden sonraki 5 yılı kapsar. Homologasyonu bulunmayan otomobillerle ve yarış ekipmanlarıyla FIA takviminde yer alan ve Türkiye Ralli Şampiyonası’na dahil yarışlara katılınamaz. Yarış otomobillerinde homologasyonu olmayan parçalar kullanılamaz.

Türkiye Pist Şampiyonası

Kapalı, asfalt zeminli bir pistte, değişik kategorilerdeki binek otomobillerle, aynı anda start verilerek, belirli tur sayısına göre yapılır.
Türkiye’de 2001 yılında Grup N, Grup N+, Grup A ve Grup F3 (2001 yılında ilk kez oluşturuldu) kategorilerinde, 4 ayrı klasmanda mücadele verilecektir.

Türkiye Pist Şampiyonası’nda yarışabilen gruplar ve otomobillerin genel özellikleri şöyle:

Grup N:
Rallilerde yarışabilen, modifiye edilmemiş, 4×4 ve turbo dahil seri üretim otomobiller

Grup N+:
2 tekerlekten çekişli, azami 2000 cc. atmosferik motorlu, pist için özel olarak güçlendirilmiş otomobiller

Grup A:
Rallilerde yarışan, WRC dahil, Turing otomobiller

Grup F3:
Grup N veya Grup A, 1600 cc.’ye kadar, atmosferik motorlu 2 tekerlekten çekişli otomobiller (Kitcarlar bu grupta yarışabilecektir.)

Pist Yarışmaları Kuralları

Bir yarışmada en fazla 36 otomobile birlikte start verilebilir. N, N+, A ve F3 grubunda yarışan otomobiller bir arada start alacak, ancak her grubun klasmanı ayrı ayrı değerlendirilecektir. Grup N, N+ ve A olmak üzere 12’şer otomobil için öngörülen start sayısı herhangi bir grupta iştirak az olduğu takdirde diğer gruplardan eşit miktarda, eşitlik yok ise üst gruptan daha fazla sayıda otomobilin startı mümkün olacaktır. F3 grubunda kayıt sayısı 15’i aştığı takdirde F3 grubu ayrı olarak start alacaktır.
Yarışmadan 1 gün önce serbest antrenman ve sıralama (seeding) turları atılır. Start sıralaması, sıralama turları derecelerine göre belirlenir. Start, ışıklı sistemle, otomobiller dururken verilir. Körfez Pisti’nde düzenlenen pist yarışları 20 tur üzerinden yapılmaktadır. Finiş damalı bayrağını ilk gören sürücü yarışı kazanır.

Türkiye’de Tırmanma Yarışları

Rallikros ve Tırmanma yarışları 3 kategori üzerinden düzenlenen, kısa süreli ve sadece sürücünün (kopilotsuz) yarışabildiği, amatörler için uygun daha düşük bütçeli organizasyonlardır. Bu yarışmalara rallilere katılan ve homologasyonu olan otomobillerin yanısıra, homologasyonu bitmiş, eski yarış otomobilleri de Grup H yönetmeliğine uygun olarak Kategori 3’te katılabilmektedir.

TÜRKİYE TIRMANMA ŞAMPİYONASI

Tırmanma yarışmaları asfalt zeminli, toplam uzunluğu en az 10 km. olan, irtifa farkı start-finiş arası 200 m veya %5 olan, otomobillerin 2’şer dakika arayla start aldığı ve tek tek zamana karşı yarıştığı bir organizasyondur. 10 km.’den kısa parkurlarda 2 çıkış yapılır. Zaman tutulan çıkışlardan önce 1 resmi antrenman çıkışına izin verilir. Toplam zamanı en düşük olan yarışmacı, kategorisinin birincisi olur.

TIRMANMA’DA KATEGORİLER

Kategori 1: Turing otomobiller (Rallilerde Grup A’da yarışabilen, Kitcar ve WRC dahil, ya da sadece 4×4 ve turbo Grup N otomobiller)

Kategori 2: Seri Üretim Otomobiller (Grup N, sadece 2 çeker, atmosferik ve azami 2 litre motorlu otomobiller)

Kategori 3: TOMSFED Ulusal Grup H yönetmeliğine uygun otomobiller

GRUP H OTOMOBİLLERİN ÖZELLİKLERİ

Son homologe oldukları şekilleri ile homologasyonu daha önceki yıllarda bitmiş otomobiller. (Turbo varsa asgari 34 mm. turbo bileziği olacaktır.) Hiç homologe olmamış, yerli veya yabancı üretim, bir yıl içinde asgari 2500 adet üretilmiş Grup N özelliklerine uygun otomobiller. Halen homologasyonu devam eden araçlar bu grupta yarışamaz. Grup H otomobillerin 15 yaşından büyük olmaları halinde yarışabilmeleri için TOMSFED tarafından tanınan kişi veya kuruluşlardan karoseri onayı almak zorundadır. 15 yaşından eski olmadığı halde korozyon nedeniyle emniyetli görülmeyen otomobillere komiserler kurulu kararıyla start verilmez. Grup H otomobiller, rallikros ve tırmanma haricinde tüm mahalli rallilere katılabilir.

Türkiye’de Rallikros Yarışları

Rallikros yarışları 3 kategori üzerinden düzenlenen, kısa süreli ve sadece sürücünün (kopilotsuz) yarışabildiği, amatörler için uygun daha düşük bütçeli organizasyonlardır. Bu yarışmalara rallilere katılan ve homologasyonu olan otomobillerin yanısıra, homologasyonu bitmiş, eski yarış otomobilleri de Grup H yönetmeliğine uygun olarak Kategori 3’te katılabilmektedir.

TÜRKİYE RALLİKROS ŞAMPİYONASI

Aynı anda 4 otomobilin yarıştığı rallikros yarışmaları, başlangıç ve bitiş noktası aynı olan bir parkurda, genellikle 5 tur üzerinden yapılmaktadır. Yarışmanın toplam uzunluğu 3 km.’den az, 6 km.’den çok olamaz. Parkur boyu en az 800 m., en fazla 2000 m. olabilir. Parkur eni ise 10-16 m. arası olmalıdır. Start düzlükleri tercihen parkurun dışında olabilir. Parkurun sathı kısmen asfalt, beton, stabilize, çimen, çakıl, kum veya gevşek zeminli toprak olabilir.
Her kategoride önce sıralama turları atılır. En iyi zaman yapan ilk üç yarışmacı direkt finalde yarışır. Finalde yarışacak dördüncü pilot ise alt gruplarda yapılan eleme gruplarından birinci olarak çıkan yarışmacı olur. Finalde finişi ilk gören sürücü kategorisinde birinci olur. Bir yarışmacı finalde finiş görmemiş olsa bile dereceye girer. Rallikros yarışları, çarpışmaların ve ikili mücadelelerin sıkça yaşanmasından dolayı, otomobil sporunun er meydanı olarak bilinir.

RALLİKROS’TA KATEGORİLER

Kategori 1: Turing otomobiller (Rallilerde Grup A’da yarışabilen, Kitcar ve WRC dahil, ya da sadece 4×4 ve turbo Grup N otomobiller)

Kategori 2: Seri Üretim Otomobiller (Grup N, sadece 2 çeker, atmosferik ve azami 2 litre motorlu otomobiller)

Kategori 3: TOMSFED Ulusal Grup H yönetmeliğine uygun otomobiller

GRUP H OTOMOBİLLERİN ÖZELLİKLERİ

Son homologe oldukları şekilleri ile homologasyonu daha önceki yıllarda bitmiş otomobiller. (Turbo varsa asgari 34 mm. turbo bileziği olacaktır.) Hiç homologe olmamış, yerli veya yabancı üretim, bir yıl içinde asgari 2500 adet üretilmiş Grup N özelliklerine uygun otomobiller. Halen homologasyonu devam eden araçlar bu grupta yarışamaz. Grup H otomobillerin 15 yaşından büyük olmaları halinde yarışabilmeleri için TOMSFED tarafından tanınan kişi veya kuruluşlardan karoseri onayı almak zorundadır. 15 yaşından eski olmadığı halde korozyon nedeniyle emniyetli görülmeyen otomobillere komiserler kurulu kararıyla start verilmez. Grup H otomobiller, rallikros ve tırmanma haricinde tüm mahalli rallilere katılabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ